کوچینگ راه حل محور چیست و چگونه به قدم بعدی برسیم؟
گاهی می‌توانید ساعت‌ها درباره یک مشکل صحبت کنید، اما هنوز ندانید فردا چه کاری انجام دهید. مثلاً می‌دانید مشارکت در جلسه‌های کاری برایتان دشوار است؛ بارها موقعیت‌های ناخوشایند را مرور کرده‌اید، ولی قدم بعدی همچنان مبهم مانده است.
کوچینگ راه حل محور رویکردی است که توجه گفت‌وگو را به وضعیت مطلوب، تجربه‌های مفید و نشانه‌های کوچک بهبود معطوف می‌کند. پرسش محوری آن این است: «دوست دارید چه چیزی متفاوت شود و همین حالا چه چیزی می‌تواند به حرکت شما کمک کند؟»
این نگاه به معنی نادیده‌گرفتن مسئله نیست. قرار است در کنار شناخت دشواری، امکان تغییر نیز دیده شود.
روان‌شناسی تصویر ذهنی و کوچینگ؛ تصویری که از خودمان داریم چگونه رفتارمان را شکل می‌دهد؟
گاهی مسئله این نیست که چه توانایی‌هایی داریم.
مسئله این است که فکر می‌کنیم چه توانایی‌هایی داریم.
کتاب روان‌شناسی تصویر ذهنی اثر ماکسول مالتز بر مفهوم Self-Image یا تصویر ذهنی فرد از خودش تمرکز دارد. مالتز که جراح پلاستیک بود، متوجه شد تغییر ظاهر بعضی بیماران الزاماً به تغییر احساس آنها نسبت به خودشان منجر نمی‌شود. همین مشاهده او را به سمت مطالعه خودانگاره، تجسم ذهنی و رابطه میان تصویر درونی و رفتار هدایت کرد. کتاب Psycho-Cybernetics نخستین‌بار در سال ۱۹۶۰ منتشر شد و بعدها در نسخه‌های مختلف بازنشر شد.
نسخه فارسی روان‌شناسی تصویر ذهنی با ترجمه مهدی قراچه‌داغی و نشر شباهنگ منتشر شده و با عنوان فرعی «سایکوسیبرنتیک، علم کنترل ذهن» نیز شناخته می‌شود.
برای کوچ‌ها، جذاب‌ترین ایده کتاب این است:
گاهی رفتار ما نه بر اساس ظرفیت واقعی‌مان، بلکه بر اساس تصویری شکل می‌گیرد که از خودمان ساخته‌ایم.
مربیگری مشفقانه؛ چگونه به تغییر پایدار کمک کنیم بدون اینکه مراجع را هل بدهیم؟
وقتی می‌خواهیم به کسی برای تغییر کمک کنیم، اولین واکنشمان معمولاً چیست؟
مشکل را پیدا می‌کنیم.
ضعف را مشخص می‌کنیم.
فاصله وضع موجود تا وضع مطلوب را نشان می‌دهیم.
و بعد می‌گوییم:
«باید روی این بخش‌ها کار کنی.»
اما کتاب Helping People Change: Coaching with Compassion for Lifelong Learning and Growth اثر Richard Boyatzis، Melvin L. Smith و Ellen Van Oosten یک سؤال مهم مطرح می‌کند:
اگر تمرکز بیش از حد روی مشکل، به‌جای ایجاد انگیزه، فرد را دفاعی کند چه؟
نویسندگان کتاب، بر اساس سال‌ها پژوهش و تجربه در حوزه رهبری و تغییر، پیشنهاد می‌کنند تغییر پایدار بیشتر زمانی رخ می‌دهد که فرد به تصویری الهام‌بخش از آینده، رؤیاها، امیدها و چیزی که واقعاً می‌خواهد بشود متصل شود. آنها این رویکرد را Coaching with Compassion یا مربیگری مشفقانه می‌نامند.
طرز فکر و کوچینگ؛ تفاوت ذهنیت ثابت و ذهنیت رشد
گاهی تفاوت میان دو نفر، میزان استعدادشان نیست.
تفاوت در این است که وقتی با یک مسئله سخت روبه‌رو می‌شوند، درباره توانایی خودشان چه فکری می‌کنند.
یکی می‌گوید:
«من در این کار خوب نیستم.»
و دیگری می‌گوید:
«هنوز در این کار خوب نیستم.»
همین یک کلمه، «هنوز»، بخش بزرگی از ایده کتاب طرز فکر یا Mindset اثر Carol S. Dweck را نشان می‌دهد.
دوک، روان‌شناس دانشگاه استنفورد، در این کتاب توضیح می‌دهد که باور ما درباره توانایی‌ها و استعدادها می‌تواند روی نحوه یادگیری، مواجهه با شکست و انتخاب مسیرهای آینده اثر بگذارد. او میان دو الگوی کلی تمایز می‌گذارد: ذهنیت ثابت و ذهنیت رشد.
برای کوچ‌ها، مدیران و مربیان کسب‌وکار، این کتاب فقط درباره مثبت‌اندیشی نیست.
موضوع عمیق‌تر این است:
وقتی فرد با دشواری روبه‌رو می‌شود، آیا آن را نشانه محدودیت هویتی خودش می‌بیند یا فرصتی برای یادگیری؟
نجات از هزارتو و کوچینگ؛ شناخت الگوها پیش از تغییر آنها
اگر قرار است به‌عنوان کوچ با پیچیدگی‌های ذهن، مقاومت‌های درونی و الگوهای تکرارشونده مراجعان کار کنیم، شاید قبل از هر چیز لازم باشد با یک واقعیت روبه‌رو شویم:
خود ما هم الگو داریم.
کتاب نجات از هزارتو ترجمه فارسی کتاب How to Do the Work اثر Nicole LePera است؛ کتابی درباره شناخت الگوهای شرطی‌شده، تأثیر گذشته بر رفتار امروز و حرکت به سمت زندگی آگاهانه‌تر. نسخه فارسی با ترجمه شهرام شیری نیز با همین عنوان منتشر شده است.
برای کوچ‌ها و مربیان کسب‌وکار، ارزش این کتاب فقط در مفاهیم روان‌شناختی آن نیست.
کتاب می‌تواند یک آینه باشد:
کوچ با چه الگوهایی وارد رابطه کوچینگ می‌شود؟
Stutz و کوچینگ؛ وقتی بینش باید به حرکت تبدیل شود
مستند Stutz محصول ۲۰۲۲ نتفلیکس، به کارگردانی Jonah Hill ساخته شده و بر گفت‌وگوهای صمیمی او با روان‌پزشکش، Phil Stutz، تمرکز دارد. فیلم علاوه بر زندگی و رابطه این دو، مدل تصویری و مجموعه‌ای از تمرین‌های Stutz با عنوان The Tools را معرفی می‌کند. نتفلیکس نیز فیلم را اثری درباره تجربه‌های شخصی Stutz، رابطه درمانی و مدل تصویری او معرفی می‌کند.
اما از نگاه کوچینگ، جذاب‌ترین سؤال فیلم شاید این باشد:
اگر مسئله را فهمیده‌ایم، چه چیزی هنوز مانع حرکت ماست؟